ÖNE ÇIKANLAR
Tevhidler ve Münacatlar Üzerine Genel Bir İnceleme
Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı, İslâmiyet’in kabulüyle birlikte şekillenen, yüzyıllar boyunca hem ibadet hem de estetik bir ifade aracı görevi gören köklü bir gelenektir. İslâm dininin zaman...
Alevi Çalışmaları: Alanın Gelişimine Kısa Bir Bakış
Bu metin, 19. yüzyıl ortalarından itibaren kronolojik sırayla Alevi Çalışmaları alanına yapılmış en önemli katkıları içeren açıklamalı bir bibliyografya sunmaktadır. Aleviliğe bir din olarak (olumlu)...
Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) İnanç Takvimi: Gağan, Xızır/Hızır, Kara Çarşamba ve Hawtemal/Heftemal
Bu madde, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) inanç takvimini oluşturan kutsal gün ve dönemleri—başta Gağan, Hızır, Kara Çarşamba ve Hawtemal/Heftemal olmak üzere—etnografik veriler, sözlü anlatılar ve...
Xızır'ın (Hızır'ın) Kutsal Davarı (Dersim'in Kutsal Dağ Keçileri)
Kürt Alevi geleneklerinde dağ keçileri, yerel kozmolojilerde Xızır ve diğer mekânsal koruyucularla ilişkilendirilen kutsal varlıklar olarak kabul edilmektedir. Uzun süre boyunca avlanmaları pratik edilmiş olmakla...
Pir Sultan Abdal’ın Deyişlerinde Duygu Sosyolojisi ve Kolektif Hafıza
Pir Sultan Abdal 16. yüzyılda yaşamış Alevi geleneğinin en önemli ozanlarından biridir. Deyişleri yüzyıllardır Alevi toplumunun kolektif hafızasında merkezi bir yer tutmakta ve kuşaktan kuşağa...
Seyyid Seyfeddin (Piri Sevdin) Ocağı
Seyyid Seyfeddin Ocağı (yerel adıyla Piri Sevdin Ocağı), Tunceli’nin (Dersim) Pertek ilçesinde yüzyıllardır faaliyet gösteren Alevi ocaklarından biridir. Akademik literatürde yeterince ele alınmamış olması nedeniyle...
Soykırım
Soykırım, farklı olay bağlamlarına çeşitli nedenler ve bakış açılarından (hukuki, ahlaki, analitik, aktivist) uygulanmış bir kavramdır. Merkezinde, şiddet uygulayan aktörler tarafından tanımlanmış bir grubun kasıtlı...
Zaza Müziği
Anadolu’da Zaza (Kırmanj–Dimilî) dili konuşan toplulukların müziği büyük ölçüde keşfedilmemiştir; bu nedenle müzik geleneklerine dair kapsamlı bir genel değerlendirme yapmak bugün hâlâ mümkün değildir. Sivas’tan...
Kadın ve Alevilik
Alevilik’te kadın, yalnızca toplumsal yaşamın değil, inanç dunyasının da kurucu unsurudur. Alevi teolojisinde kadın rahmi, “doğum kapısı” anlayışıyla Hakk’ın ilk tecelli ettiği yer olarak kutsanır;...
Hızır / Xızır
Alevilikte Hızır (Xızır), birçok mitin, ritüelin, deyişin, kutsal mekânın ve yaşantının etrafında döndüğü anlamlı ve merkezi bir figürdür. Bu figür, Aleviliğin maneviyatının birçok yönünü, diğer...
Dersim - Jiar u Diyar (Kutsal Coğrafya)
Bu madde, Dersim’in, Raa Haqi toplulukları açısından taşıdığı anlamı kavrayabilmek için, bölgeye dair bugüne dek dışarıdan üretilmiş bilgilerin eleştirel bir gözle yeniden değerlendirmesini yapmayı önermektedir....
Sivas Katliamı (2 Temmuz 1993)
2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas’ta Madımak Oteli'nin kundaklanması sonunda, Pir Sultan Abdal Kültür Şenlikleri için kente gelen 33 kişinin hayatını kaybetmesi Türkiye ve yurtdışındaki Alevileri...
YOL ÖNDERLERİNİN DİLİNDEN ALEVİLİK
- Pir Cemal Cenan
Ağuçan Ocağı
Bu videoda Pir Cemal Cenan, Ağuçan Ocağı’na mensup bir Ocak üyesi ve aktif bir pir olarak, yüzlerce yıldır Ocak içinde sözlü kültür yoluyla aktarılagelen anlatılardan...
- Ana Didar Cenan
Dersim Aleviliğinde Ocak Hanelerinin Taliplere Hizmeti ve Kadınların Rolü
Bu videoda Ana Didar Cenan, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) Ocak hanelerinin taliplere sunduğu hizmetleri, içeriden ve ayrıntılı bir biçimde aktarmaktadır. Ocak hanelerinin talipleri nasıl karşıladığı,...
- Pir Haydar Buğra
Derviş Cemal Ocağı
Bu videoda Pir Haydar Boğa, Dersim Aleviliği (Raa Haqi) geleneğinde önemli Ocaklardan biri olan Derviş Cemal Ocağını son derece ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Pir, Ocağın...
- Pir Ecevit Emre
Görgü Cemi, Dara Çıkma, Dardan İndirme, Aklanma Paklanma, İkrar, Rızalık
Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevi ritüellerinde merkezi bir yere sahip olan “Görgü Cemi”ni (görgüye girmek) çok yönlü ve katmanlı biçimde ele almaktadır. Pir, dar,...
- Ana Didar Cenan
Kurmanci Dua ve Gülbenkler, Dersim’de Güneşe ve Aya Dualar
Bu videoda Ana Didar Cenan, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) dua ve gülbenk geleneğini, özellikle Kurmanci dilinde aktarılan güneşe ve aya yönelik dualar üzerinden ele almaktadır....
- Pir Hasan Hayri Şanlı
Pirlik, Cem ve Dört Kapı Kırk Makam
Bu videoda Pir Hasan Hayri Şanlı, cemlerin Alevi toplumundaki önemini, toplumun eğitimindeki yerini ve küskünleri barıştırma işlevini kendi aile deneyimleri üzerinden anlatmaktadır. Anlatıda, dedelerin bilge...
- Pir Cemal Cenan
Alevilikte Evlilik ve Nikah, Musaiplik, Nikahta Okunan Deyiş ve Gülbenkler
Bu videoda Pir Cemal Cenan, Alevilikte nikâh ve evlilik kurumunu, bu sürece eşlik eden ritüellerle birlikte içeriden bir perspektifle açıklamaktadır. Anlatının merkezinde, Alevi inanç ve...
- Ana Narin Gülçiçeği
Gağan – Haftamal (Howtemal) – Xızır Ayı – Kara Çarşamba – Kırmancki Dua
Bu videoda Ana Narin Gülçiçeği, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) son derece önemli yere sahip olan “Xızır Ayı”, “Gağan”, “Kara Çarşamba” (“Haftamal”), “Kavut” ve diğer kutsal...
- Pir Haydar Buğra
Dersim Alevi Takvimi, Gağan, Hızır Orucu, Hewtemal – Kara Çarşamba, Matem Ayı
Bu videoda Pir Haydar Boğa, Dersim Aleviliği (Raa Haqi) geleneğinde “Alevi takvimi” olarak adlandırılan ve farklı Alevi topluluklarında coğrafya, dil, kültürel gelenekler ve tarihsel arka...
- Pir Hasan Hayri Şanlı
Kurban
Bu videoda Pir Hasan Hayri Şanlı, Alevi inancında kurban anlayışını ve yol içindeki anlamını ele almaktadır. Kurbanın, kan akıtmaya indirgenmeyen; rızalık, paylaşım ve lokma anlayışı...
- Pir Ali Doğan
Hakk & Hakk Kapısı
Bu videoda, Seyyid Seyfeddin (Pîrî Sevdîn) Ocağı mensubu Pir Ali Doğan, Alevi inanç sisteminin merkezinde yer alan "Hakk" kavramı üzerine kapsamlı bir anlatı sunmaktadır. "Hak...
- Ana Cevahir Altunok
Analık Kurumu – Ocak Sistemi – Sosyal Değişme
Bu videoda Ana Cevahir Altınok, Alevi inanç dünyasında “ana” kavramının kutsiyetini ve ocak sistemiyle olan iç içe geçmişliğini derinlemesine anlatmaktadır. “Hakk Ana” anlayışı çerçevesinde, analığın...
DUYURULAR
Alevi Ansiklopedisi Almanca Yayında!
Alevi Ansiklopedisi, Türkçe ve İngilizce dillerinin ardından Almanca yayınını da hayata geçirmiştir. Bu adımla birlikte, Alevi Ansiklopedisi web sitesinin ana menüsünde yer alan içerikler ve...
Bilimsel Dayanışma ve Ortaklaşa Üretimle 2026’ya: Alevi Ansiklopedisi’nden Yeni Yıl Mesajı
2025 yılı, Alevi Ansiklopedisi açısından yalnızca bir yayın yılı değil; aynı zamanda uzun soluklu, kolektif ve uluslararası bir bilgi projesinin kurumsallaştığı tarihsel bir eşik olmuştur.
Alevi Ansiklopedisi – Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW) İşbirliği
Alevi Ansiklopedisi ile Avusturya Bilimler Akademisi’ne (ÖAW) bağlı Vanishing Languages and Cultural Heritage (VLACH – Kaybolan Diller ve Kültürel Miras) Komisyonu, kültürel mirasın korunmasına yönelik...
II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu: Bilimsel Dayanışma ve Uluslararası Network “Alevi Çalışmalarında Yeni Bir Eşik: Kolektif Bellek, Ortaklaşa Üretim ve Dijital Yayıncılık”
II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu (10–12 Ekim 2025, Dortmund), Alevi Çalışmaları alanındaki uluslararası ağ ve bilimsel dayanışmayı kurumsallaştırarak ansiklopediyi profesyonel bir Uluslararası Yayın Kurulu ve Bilimsel...
Yazarlara Çağrı: Alevi Ansiklopedisi III. Grup Madde Girişleri (Son Teslim 15 Aralık 2025)
Değerli araştırmacılar, sizleri, Aleviliğin tüm çeşitliliğini belgelemeyi ve paylaşmayı amaçlayan çok dilli, açık erişimli dijital bir platform olan Alevi Ansiklopedisi’ne III. grup maddeler için katkıda...
II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu — Dortmund, 10–12 Ekim 2025
Alevi Ansiklopedisi projesinin ikinci uluslararası sempozyumu, 10–12 Ekim 2025 tarihleri arasında Dortmund’daki DAKME Alevitisches Kulturzentrum e.V. ev sahipliğinde gerçekleştiriliyor.
Gönüllü Ol
Alevi Ansiklopedisi’nin gönüllüsü olabilir, bilgi, beceri ve deneyimlerinizi bu değerli çalışmaya sunabilirsiniz. Formu doldurarak hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bağış Yap
Alevi Ansiklopedisi’ne nasıl bağış yapabileceğini öğren! Alevi Ansiklopedisi’ne yapılan maddi yardımlar, Rıza Şehri Akademisi onayı ile Alevi Ansiklopedisi’nin genel giderleri için kullanılacaktır.
Alevi Bilgi Ağı
Alevi Ansiklopedisi, kolektif emeğin gücüyle büyüyor! Bizi destekleyen kurum ve platformları keşfedin ve bu kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sağlayın.
